We ervaren allemaal stress, maar niet alle spanning is slecht. In deze blog ontdek je het verschil tussen gezonde vs. ongezonde spanning en hoe je stress kunt reguleren om meer rust, balans en energie te ervaren. De kunst is om te leren voelen wat je energie geeft en wat juist energie kost.
Goed nieuws: je kunt leren om je stressrespons te herkennen en te reguleren, zodat spanning weer werkt vóór je in plaats van tegen je.
In deze blog ontdek je:
✔ Het verschil tussen gezonde en ongezonde spanning.
✔ Hoe je herkent wanneer stress je uitput.
✔ Hoe je stress kunt omzetten in focus en kracht.
✔ Praktische tools om spanning los te laten en balans te houden.
Wat is gezonde spanning en waarom heb je het nodig?
Het herkennen van gezonde spanning helpt je groeien, terwijl ongezonde spanning je juist uitput.
Gezonde spanning is kortdurende, functionele stress die je helpt om te presteren, jezelf te ontwikkelen en alert te blijven.
Voorbeelden van gezonde spanning:
✅ De zenuwen vlak voor een presentatie, ze maken je scherp.
✅ De kriebels in je buik voordat je een nieuwe uitdaging aangaat.
✅ De opwinding die je voelt als je iets nieuws leert.
Gezonde spanning motiveert je, helpt je groeien en verdwijnt vanzelf zodra de situatie voorbij is.
Reflectie: Denk aan een moment waarop spanning je juist hielp om beter te presteren. Wat gebeurde er precies en wat gaf het je?
Wanneer wordt spanning ongezonde stress?
Ongezonde spanning ontstaat wanneer stress langdurig aanwezig is. Je lichaam en geest krijgen dan geen kans om te herstellen.
Herkenbare signalen zijn:
❌ Je staat altijd ‘aan’ en kunt moeilijk ontspannen.
❌ Je ervaart onrust, piekergedachten of angst.
❌ Je spieren zijn gespannen en je slaapt slecht.
Daarnaast merk je het op drie niveaus:
Fysiek: vermoeidheid, hoofdpijn, darmklachten.
Mentaal: concentratieproblemen, overprikkeling, piekeren.
Emotioneel: prikkelbaarheid, stemmingswisselingen, overweldiging.
Oefening: Herken jij deze signalen bij jezelf? Schrijf op hoe jouw lichaam aangeeft dat het te veel spanning ervaart.
De impact van ongezonde spanning op je brein en lichaam
Langdurige stress zet je lichaam vast in de vecht-of-vluchtmodus. Hierdoor blijft je stresshormoon cortisol continu verhoogd.
Wat er dan gebeurt:
❌ Je energie daalt en je slaapt slechter.
❌ Je immuunsysteem verzwakt, waardoor je sneller ziek wordt.
❌ Je spijsvertering vertraagt, wat kan leiden tot buikklachten.
❌ Je zenuwstelsel raakt overbelast, met emotionele uitputting als gevolg.
Kort gezegd: chronische stress vreet aan je lichaam én je energie.
Reflectie: Wanneer had jij voor het laatst langere tijd stress? Hoe voelde dat in je lichaam en emoties?
Hoe oude herinneringen je stressreactie versterken
Soms reageer je heftiger dan de situatie lijkt te vragen. Dat komt vaak door irrationele herinneringen uit het verleden.
Je brein slaat oude stressmomenten op als overlevingssignalen. Wanneer je iets soortgelijks meemaakt, reageert je lichaam alsof het gevaar opnieuw plaatsvindt.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Als je vroeger werd afgewezen, kun je nu extreem gevoelig zijn voor afwijzing.
- Als je emoties moest onderdrukken, kun je later paniek voelen als je je kwetsbaar opstelt.
Wat kun je doen?
✅ Herken je triggers en vraag jezelf: Is mijn reactie van nu, of van vroeger?
✅ Herinner jezelf eraan dat jij nu veilig bent en regie hebt.
✅ Gebruik ademhaling of ontspanning om je zenuwstelsel te kalmeren.
Oefening: Beschrijf een moment waarop je heftig reageerde. Welke herinnering of oude pijn raakte dat aan?
Gezonde manieren om spanning te reguleren
Als je merkt dat ongezonde spanning je overneemt, gebruik dan ademhalingsoefeningen om te ontspannen
Vier krachtige manieren om stress te reguleren:
Ademhalingsoefeningen
Lang en bewust ademen kalmeert je zenuwstelsel direct.
Beweging en lichaamsbewustzijn
Wandelen, yoga of dansen helpen om spanning los te laten.
Mindfulness en meditatie
Deze technieken brengen je uit je hoofd en terug in het moment.
Energie bewaken (grenzen stellen)
Kies bewust waar je energie in stopt. Zeg vaker “nee” tegen wat je leegtrekt.
Oefening: de 4-7-8 ademhalingstechniek
- Adem 4 seconden in door je neus.
- Houd je adem 7 seconden vast.
- Adem 8 seconden uit door je mond.
Herhaal dit vier keer en voel hoe je lichaam ontspant.
Reflectie: Welke van deze technieken wil jij deze week proberen om je stressniveau te verlagen?
Samenvatting
✅ Gezonde spanning helpt je groeien, ongezonde spanning breekt je af.
✅ Chronische stress beïnvloedt je brein, lichaam en emoties.
✅ Oude herinneringen kunnen stressreacties onbewust versterken.
✅ Met ademhaling, beweging en grenzen stel je je zenuwstelsel gerust.
“Niet alle spanning is slecht. De kunst is om te leren voelen wat je energie geeft en wat je energie kost.”
