Als je worstelt met verlatingsangst of bindingsangst, lijkt het soms alsof je steeds de verkeerde partners aantrekt. Je verlangt naar liefde en veiligheid, maar iedere relatie voelt als een strijd tussen nabijheid en afstand.
Deze blog helpt je te begrijpen hoe verlatingsangst en bindingsangst elkaar aantrekken en versterken en hoe je deze cyclus kunt doorbreken.
Wat is verlatingsangst?
Mensen met verlatingsangst voelen zich continu onzeker in relaties en zijn bang om verlaten te worden. Daardoor zoeken ze vaak extra bevestiging.
Kenmerken
- Voortdurend bevestiging zoeken in relaties.
- Een sterk gevoel van emotionele afhankelijkheid van je partner.
- Paniek zodra je partner afstand neemt.
- Een voortdurende angst voor afwijzing en verlating.
- De neiging om te pleasen en jezelf weg te cijferen.
Ontstaan
Vaak was liefde in je jeugd onvoorspelbaar. Soms waren je ouders warm en nabij; vervolgens waren ze emotioneel afwezig. Hierdoor werd liefde onzeker en daardoor spannend.
In relaties
- Onzekerheid kan al snel ontstaan wanneer je partner minder aandacht geeft.
- Grenzen aangeven voelt lastig, omdat afstand voor jou gelijkstaat aan verlating.
- Uit angst om iemand kwijt te raken, ontstaan soms jaloerse of controlerende reacties.
Reflectie: Herken jij jezelf in verlatingsangst? Hoe uit dit zich concreet in jouw relaties?
“Hoe harder je achter iemand aanrent, hoe sneller ze wegrennen. Hoe meer je afstand neemt, hoe meer ze naar je toe trekken.”
Wat is bindingsangst?
Bij bindingsangst voelt (te veel) emotionele intimiteit oncomfortabel. Juist daarom houd je onbewust afstand.
Kenmerken
- Relaties voelen al snel verstikkend.
- Openlijk praten over gevoelens gaat moeilijk.
- Afstand creëren gebeurt onbewust, bijvoorbeeld via werk, hobby’s of sociale activiteiten.
- Zodra iemand te dichtbij komt, trek je je terug.
- Commitment roept spanning of druk op.
Ontstaan
Meestal leerde je vroeg om op jezelf te vertrouwen. Ouders waren emotioneel afstandelijk of niet beschikbaar, waardoor zelfbescherming en onafhankelijkheid veiliger leken dan nabijheid.
In relaties
- Kwetsbaarheid tonen voelt ongemakkelijk of zelfs gevaarlijk.
- Er leeft vaak een angst dat een relatie je vrijheid beperkt.
- Te veel liefde of aandacht kan al snel benauwend voelen.
- Afstand ontstaat via werk, vrienden of andere bezigheden.
Reflectie: Herken jij bindingsangst? Op welke momenten en manieren creëer jij afstand?
Waarom trekken verlatingsangst en bindingsangst elkaar aan?
Paradoxaal genoeg voelen mensen met verlatingsangst en mensen met bindingsangst zich vaak onbewust tot elkaar aangetrokken. Enerzijds lijkt de match logisch (de één zoekt nabijheid, de ander bewaakt afstand); anderzijds triggert dit precies elkaars diepste angst.
De cyclus van aantrekken en afstoten
- De persoon met verlatingsangst zoekt meer nabijheid.
- De persoon met bindingsangst voelt zich verstikt en neemt afstand.
- Hierdoor raakt de persoon met verlatingsangst in paniek en klampt zich vast.
- Daardoor voelt de persoon met bindingsangst nóg meer druk en duwt de ander weg.
- Uiteindelijk eindigt de relatie of blijft deze vastzitten in de dans van aantrekken en afstoten.
Waarom gebeurt dit?
- Voor iemand met verlatingsangst voelt afstand als een bedreiging.
- Voor iemand met bindingsangst voelt nabijheid als een bedreiging.
- Beiden zoeken veiligheid, maar doen dat op tegengestelde manieren.
Voorbeeld
Lisa (verlatingsangst) wil vaker samen zijn, omdat Tom (bindingsangst) afstandelijk lijkt. Tom voelt zich hierdoor benauwd en trekt zich terug. Lisa zoekt nóg meer bevestiging; Tom ervaart nóg meer druk. Zo houdt het patroon zichzelf in stand.
Reflectie: Herken jij een relatie waarin jij dichterbij wilde komen terwijl de ander zich juist terugtrok? Of andersom?
Hoe doorbreek je de cyclus van aantrekken en afstoten?
Goed nieuws: met bewustwording en gerichte actie kun je deze dynamiek stap voor stap veranderen.
Stap 1: Word je bewust van je hechtingsstijl
- Herken je eigen angsten en automatische reacties.
- Besef dat je huidige reactie vaak voortkomt uit het verleden, niet per se uit de situatie nu.
Stap 2: Reguleer je zenuwstelsel
- Verlatingsangst → oefen zelfstandigheid en herinner jezelf eraan dat liefde niet afhangt van constante bevestiging.
- Bindingsangst → oefen openheid; nabijheid betekent niet dat je je vrijheid verliest.
Stap 3: Communiceer over je angsten
- Benoem wat je voelt, zonder verwijt.
- Leg uit waar je reactie vandaan komt; daardoor kan je partner begrijpen in plaats van verdedigen.
Stap 4: Creëer bewuste balans
- Verlatingsangst → oefen met ruimte geven zonder in paniek te raken.
- Bindingsangst → laat verbinding toe zonder direct weg te rennen.
- Plan momenten van zowel samen als alleen, zodat ritme en rust ontstaan.
Opdracht: Welke kleine, concrete verandering kun jij vandaag maken om je relaties gezonder te maken?
Samenvatting
✅ Verlatingsangst en bindingsangst versterken elkaar en zetten een dans van aantrekken en afstoten in gang.
✅ Verlatingsangst komt uit de angst om verlaten te worden; bindingsangst uit de angst om vrijheid te verliezen.
✅ Je doorbreekt de cyclus door bewustwording, zenuwstelselregulatie, open communicatie en balans in nabijheid en ruimte.
